Türkiye’deki azınlıklar...

Türkiye’de azınlıklar ve farklı kültürler söz konusu olduğunda, kökeni 1923 yılına dayanan Lozan Anlaşması ile politik kültürde "Sevr Sendromu" olarak bilinen iki tarihsel olaydan kaynaklanan bir teori karşımıza çıkıyor.

Çünkü Türkiye’de resmi olarak sadece Lozan Anlaşması’nda yer verilen, ismi belirtilen topluluklar azınlık olarak kabul ediliyor. Anlaşmanın orjinal metnine bakıldığında, "azınlık” kavramı geçmesine rağmen, Türkiye Cumhuriyeti devletinin azınlık olarak resmen benimsediği "Müslüman olmayanlar" diye tanımladığı üç grup bulunuyor: Rumlar, Yahudiler ve Ermeniler.

Almancadan Türkçeye, Hülya topçu"nun çevirisi olan bu aşagıdaki makaleyi sizlerle paylaşmak istedim.....

Lozan imzalandığı yıllarda varolmalarına rağmen, Bulgar ve Suriye Ortodoksları ile Keldaniler’in ismi bu anlaşmada geçmiyor, dolayısıyla azınlık olarak da kabul edilmiyorlar. Ancak bunun yanı sıra Protestan kiliseleri, Yehova Şahitleri gibi tarikatlar ya da diğer Müslüman olmayan dini cemaat ya da toplulukların ismine de Lozan’da yer verilmiyor.

Genç Cumhuriyeti koruma çabaları

Bunun nedeni açık: O,yıllarda çoğunluğu oluşturan Sünnilere dahil olmayan her grup, Cumhuriyet için tehlike oluşturabilirdi. İster İslamcı hareketlerin dini talepleri söz konusu olsun, isterse de Kürtlerin, Lazların, Arapların, Arnavutların, Alevilerin ya da diğer azınlıkların milliyetçi, kültürel kimliklirini benimsetme çabaları. Hepsi, genç Cumhuriyet için tehlike arzedecek potansiyele sahipmiş gibi değerlendiriliyordu.

Ayrıca bu konuda belirleyici bir rol oynayan bir başka noktaysa dildi. Çünkü Türkçe’nin yanı sıra başka bir bölgesel dili konuşanların ülkede bölünmelere neden olabileceğine inanılıyordu. İşte Lozan Anlaşması’nın imzalandığı yıllarda hissedilen bu korku, Türkiye’de yaşayan 13 ile 15 milyon Kürt için Kürtçe dil kurslarının açılabilmesine Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasının üzerinden ancak 81 yıl geçtikten sonra izin verilmesine neden oldu.

Çünkü dil bu noktada sadece bir ulusun en önemli sembolü olarak görülmüyor. İslam bilimci Günther Seufert’in Türkiye’yle ilgili yazdığı son kitapta dile getirdiği gibi, dil, bir halkın kimliğini de yansıtıyor. Seufert bu nedenle devletin ne zaman azınlıklar ve kültürel konular gündeme gelse, şiddetle kendi ideal "Türk" ve "Türklük" tanımını sonuna kadar savunduğunu belirtiyor.

Devlet, hangi etnik ya da kültürel kökenden gelirse gelsin, bütün vatandaşlarını Türk diye nitelendiriyor, böyle kabul ediyor. Uygulanan bu asimilasyon politikası, Türkiye’deki etnik tartışmaları da azaltmayı hedefliyor. Kimi eleştirmenler, bu tavrı, paranoya ya da "Sevr Sendromu" diye tanımlıyor.

Dostça kalın

Tabuyu yıkmak isteyenler

İşte bütün bunlar, örneğin Leyla Zana gibi milletvekili seçilen birinin, bu konuda devlet içindeki tabuyu yıkmak amacıyla kendisini Kürt diye tanımlamasının nedenini anlaşılır kılıyor. Gazeteci Yelda gibi entellektüellerin de, azınlıklar gibi toplumda tabu olan konularda halka ayna tutan, üzerinde tartışılmaya, konuşulmaya başlansın diye yazdıkları kitaplar nedeniyle, neden Almanya’ya gidip bir yıl gibi bir süre orada yaşadığının anlaşılmasına da yardım ediyor.

Yelda,onu takdir ediyorum; 1996 yılında yayımlanan kitabında, azınlıklar ve toplum konusuna eğilip, resmi olarak tanınsın tanınmasın, haklarında konuşulsun, konuşulmasın ya da tabu kabul edilsin edilmesin, azınlıkların Türkiye’de vatandaş olarak ihmal edildiğini somut biçimde ortaya koymuştu.

Kesin olan, Kürtler’le 20 yılı aşkın bir zamandır süren savaşın, Türkiye’deki milliyetçiliği daha da kışkırttığı, resmi Türkleştirme politikasını daha da sertleştirdiği ve Türkiye’deki etnik ve kültürel gruplara karşı önyargıları da arttırdığı.

Özel Sabancı Üniversitesi’nden bilimadamları şimdilerde, Türkiye tarihinin sürekli milliyetçilerce kendi amaçları için kullanıldığını ve akademisyenlerin dünyasında bu durumun son zamanlarda yavaş yavaş değişmeye başladığını kabul ediyorlar.

Özeleştiri yaparak, Türk milliyetçilerin 19. yüzyıldan kalma korku, önyargı ve düşmanlıklarını günümüze kadar taşımayı başarmaları sebebiyle, Türkiye’de azınlıklarla etnik ve kültürel gruplara giderek daha da artan korku ve güvensizlikle bakılır hale geldiğini kabul ediyorlar.

Devlet üniversitelerindeki bilimadamları da zaman içinde azınlıklar konusuna daha eleştirel ve aydınlatıcı bir bakış açısıyla yaklaşmaya başladılar.

Örneğin Ankara Üniversitesi öğretim üyesi Baskın Oran, "Kürtler ve Türkler eşit haklara sahip deniyor ve hatta Kürtler’in Cumhurbaşkanı bile olacağı söyleniyor. Bu, ilk bakışta doğru bir söylem. Ancak aslında göstermelik. Elbette ki bu ülkede Kürtler ya da azınlıklar gerçekten en yüksek devlet kademelerine gelebilir. Ancak bunun için yüksek bir bedel ödemek zorundalar: Gerçek kimliklerini ifşa edemez, yani açıklayamazlar der.

Dini azınlıklarla etnik kimliklere davranış farklı mı?

Bunlara bakıldığında, Türkiye’de farklı dini kimliğe sahip olanların farklı bir ulusal azınlık mensubundan daha az sorun yaşadığı izlenimine kapılabilir. Ama bu doğru değil.
Devlet bu konuda da gözünü dört açarak dini azınlıkları da yakından takip ediyor ve fazla dini çeşitliliğin (örneğin İslam içindeki diğer mezheplerin) ilerlemeyi tehlikeye atacağı uyarısında bulunup, genel bir Müslüman kimliğini savunuyor.(Bizim Aleviler Türkiye genelindeki nüfusun % 36 temsil ediyor)

Semir Kaya"ya ait tartışabileceyimiz bir yazı buldum>şöyle....

Dini azınlık olarak kabul edilen ve sayıları 14 milyonla Türkiye nüfusunun yüzde 20’sine denk gelen Aleviler Müslüman diye tanımlanıyor ki, Aleviler bir süredir misyonerlik faaliyetlerine başlayarak "doğru yoldan" ayrıldılar.

Ancak bu arada cemaatlerini hukuksal olarak 2002 yılından bu yana "alevi" diye tanımlama hakkına sahipler. O zamana dek Türkiye’deki diğer gruplar gibi dini kullanarak ayrılıkçılık yapmaya çalışmakla suçlanıyorlardı. Alevilerin bir yıl sonra, yani 2003 yılında "Alevi İslam Din Hizmetleri Başkanlığı” kurmaları, gerçekten etkileyici. Bu arada Alevilerin dörtte birinin aynı zamanda Kürt olduğunu da belirtmek gerekiyor.

1925 yılında nüfusun yüzde 25’ini oluşturan ama günümüz Türkiye nüfusunun sadece yüzde 0, 01’ine tekabül eden, sayıları 100 bin civarında olan Hristiyan azınlıklar da, diğer azınlıklar kadar ihmal ediliyor. Türkiye’de din adamı yetiştiremedikleri gibi, yurtdışından din adamı getirmelerine de izin verilmiyor.

Bunun yanı sıra yeni kilise ya da ibadethane inşa etmeleri ya da açmaları olanaklı değil. Hristiyan azınlıklar içinde en büyük grup olan Ermeniler, dini azınlık olarak tanımlanmalarına rağmen, etnik azınlık olarak kabul edilmiyorlar. Ermeni ve Yunan cemaatleri, kendi okullarını açabiliyorlar ancak cemaat olarak hukuki bir statüye sahip değiller.

Ekümenik Patriklik sıfatı beklentisi

İstanbul’daki ekümenik patriklikten papaz Dositheos Anagnostopoulos bu konuda şöyle konuşuyor: "Türkiye ile ilerleme kaydetmek isteniyorsa, normal anlamındaki tam bir diyalogdan söz etmek mümkün değil. Belki onun yarısı kadar "dışarıdan" gelen ve "zıtlıklar" içeren kısıtlı bir diyalog yürütmek gerek." Konstantinapol Ortodoks Patriği’nin dünya Ortodokslarının liderliğini yapabilmek için "Ökümenik Patrik" sıfatını ne zaman alacağını kimse bilmiyor.

Bütün bunlar, azınlıklar konusunda devlet ve toplumun birbirine tezat bir bakış içinde olduğu yönünde bir tablo ortaya seriyor. Çünkü azınlıklar başarılı olduklarında, övülüyor, onlardan gururla bahsediliyor ama aynı zamanda onlardan tam bir "Türk" yapılıyor. Bu işleyişe uymayan azınlıklara güvenilmiyor ve şüpheyle bakılıyor.

Türkiye bu hayali korkularını bir kenara bırakır ve milliyetçi asimile politikasından vazgeçerse, o zaman kaybolup giden kültürel mozaiğiyle de gerçek anlamıyla yeniden gurur duyabilir. Ancak bunun olabilmesi için devletin okul kitaplarını yeniden yazması ve kendi vatandaşlarına nihayet güvenmesi gerek.

Kaynak; Semira Kaya

Bu ülkeyi bir tutmak istiyorsak kimseyi azınlık kabul etmemeliyiz .

bu ülke yeterince bölünmüş durumda zaten,asırlardır birlikte savaşan arabı,kürdü,ermenisi... şimdi birileri tarafından bölünmeye çalışıyor.Kendilerini osmanlı torunu sanan sözde vatanseverler ırk ayrımı yapıyor,halbuki osmanlının topraklarında güneş batmamasının sebebi hiç bir zmaan ırk ayrımı yapmamış olmasıdır.Irk ayrımı Kuran'da bile yasaklanmıştır.